Newsy firmowe

GOODRAM radzi: Jak wybrać dysk SSD?

PO CO TWOJEMU KOMPUTEROWI SSD?

Montaż SSD w swoim komputerze to niewątpliwie jedno z najlepszych ulepszeń, w jakie można zainwestować, aby znacznie poprawić jego wydajność i osiągnąć niespotykany dla wielu użytkowników komfort pracy. Jednak – tak jak w przypadku każdej nowej technologii – minie jeszcze wiele czasu, zanim potencjalni użytkownicy zrozumieją, jakie korzyści wynikają z tej na pierwszy rzut oka kosztownej inwestycji.

Dodatkowym utrudnieniem w momencie wyboru właściwego dla nas SSD jest też rosnąca w zastraszającym tempie oferta. Ilość dostępnych produktów i parametrów, pomnożona dodatkowo przez ilość zastosowań, na potrzeby których kupujemy SSD sprawia, że wybór takiego produktu jest dla wielu z nas nie lada wyzwaniem.

CO TO WŁAŚCIWIE JEST SSD I CZYM RÓŻNI SIĘ OD DYSKU TWARDEGO?

SSD (z ang. Solid State Drive) to rodzaj pamięci masowej, wykorzystywanej do przechowywania danych w naszych komputerach. Do niedawna taką rolę pełniły jedynie tradycyjne dyski twarde (HDD), jednak z uwagi na dynamiczny postęp technologii informatycznych z czasem okazało się, że tak wiekowa technologia nie spełnia wymagań stawianych przez dzisiejszy e-świat.

Tradycyjne HDD przechowują dane na dyskach (talerzach), do zapisu wykorzystując ruchomą głowicę. W dużym uproszczeniu: za każdym razem, kiedy chcemy uzyskać dostęp do naszych danych, głowica przesuwa się po powierzchni kręcącego się dysku, wyszukując interesujące nas dane. Przeciętny dysk twardy jest w stanie wykonać około 100 operacji odczytu i zapisu na sekundę (IOPS), a dostęp do danych zajmuje mu do 15 milisekund.

SSD z kolei pozbawiony jest jakichkolwiek elementów ruchomych, które zastąpione są pamięcią NAND flash, pozwalając na wykonywanie do 100 000 operacji odczytu i zapisu na sekundę. Ogranicza to jednocześnie czas dostępu do danych nawet ponad 100-krotnie (do 0,1 milisekundy).

Różnice w konstrukcji niosą ze sobą również szereg innych korzyści. Brak ruchomych części SSD sprawia, że jest on zdecydowanie bardziej wytrzymały na fizyczne uszkodzenia, co pozwala zminimalizować ryzyko utraty danych w przypadku wstrząsu czy upadku. SSD są też zdecydowanie bardziej energooszczędne, co ma bezpośredni wpływ na wydłużenie czasu pracy na baterii laptopa.

Dodatkowym atutem, wynikającym z użycia pamięci flash, jest możliwość znacznego ograniczenia fizycznego rozmiaru dysku względem tradycyjnego formatu 2,5”. Ze względu na elastyczność w rozmieszczeniu komponentów powierzchnia SSD może być nawet do 90% mniejsza od tradycyjnego dysku. Dzięki temu możliwe jest zamontowanie dysku nawet w najcieńszych ultrabookach lub komputerach stacjonarnych typu All-in-One, mieszczących całą konstrukcję w obudowie monitora.

Porównanie budowy dysku twardego i SSD

CZYM RÓŻNIĄ SIĘ OD SIEBIE SSD?

Każdy SSD posiada szereg cech i parametrów, które określają jego docelowe zastosowanie. Mają one wpływ na wydajność, niezawodność, kompatybilność, a ostatecznie cenę. Jak więc wybrać SSD, który będzie spełniał nasze oczekiwania i jednocześnie nie obciąży naszego domowego budżetu.

Podstawowym parametrem, na który należy zwrócić uwagę przy zakupie dysku, jest jego kształt i interfejs. Aktualnie ponad 95% SSD sprzedawanych w sklepach dostępne jest w formacie 2,5” ze złączem SATA III. Dzięki temu, że standard ten jest już na rynku od dłuższego czasu, umożliwia on prostą migrację z tradycyjnych dysków twardych, które w większości dostępne są w takim właśnie standardzie, zapewniając jednocześnie prędkość więcej niż zadowalającą. Dodatkową korzyścią interfejsu SATA jest jego kompatybilność ze starszymi generacjami (nazywana również kompatybilnością wsteczną). SSD z interfejsem SATA III możemy bez obaw umieścić w komputerze z interfejsem SATA II lub SATA I. Oznacza to, że SSD mogą być montowane z sukcesem nawet w komputerach, które mają już ponad 14 lat, bo tyle minęło od wprowadzenia standardu SATA na rynek. Warto jednak pamiętać, że ze względu na niższą przepustowość interfejsów SATA I i SATA II (kolejno 150 MB/s i 300 MB/s), podłączenie nowego SSD do starszego komputera może ograniczyć jego prędkość.

Kolejną cechą, na jaką trzeba zwrócić uwagę przy wyborze właściwego SSD, jest jego obudowa. Większość dysków w formacie 2,5” posiada obudowy o grubości 7mm. Ze względu na to, że wiele laptopów (szczególnie tych starszych generacji) posiada zatoki montażowe na dyski o grubości 9,5mm, warto przed zakupem zweryfikować, czy do dysku dołączona jest wkładka dystansująca. Zagwarantuje ona kompatybilność niezależnie od głębokości zatoki (7mm czy 9,5mm). To, jakie złącze posiadamy, można sprawdzić w instrukcji swojego komputera lub płyty głównej.

Najpopularniejszy SSD to ten ze złączem SATA, w formacie 2,5” o grubości 7mm

WYDAJNOŚĆ SSD

Innym parametrem – przez wielu uważanym za najważniejszy – jest wydajność dysku.. Określa ona, jak szybko nasz komputer będzie reagować na nasze zapytania i  wpływa na ogólną wygodę korzystania z komputera i komfort codziennej pracy. Wydajność wyrażona jest dwoma różnymi parametrami. Pierwszym, określającym przepustowość, z jaką nasz dysk będzie wykonywać operacje na plikach,  jest prędkość dysku w megabajtach na sekundę (MB/s), określana osobno dla odczytu i zapisu. Współczesne SSD oparte o interfejs SATA III umożliwiają osiągnąć transfer na poziomie 500 MB/s, co jest wartością nawet 5 razy wyższą niż dyski talerzowe z tym samym złączem. Z kolei najnowsze SSD oparte o złącze PCI-e z interfejsem NVMe są jeszcze szybsze, osiągając prędkość nawet do 2,5GB/s. Taką prędkość docenią szczególnie profesjonaliści, dla większości użytkowników całkowicie zadowalająca będzie jednak ta oferowana przez złącze SATA III.

Kolejny parametr – liczba operacji wejścia /wyjścia na sekundę (IOPS) – wskazuje liczbę operacji, jakie nasz dysk może wykonać w trakcie jednej sekundy. Podobnie jak w przypadku prędkości, parametr IOPS specyfikuje się osobno dla odczytu i zapisu danych. Przeciętny SSD oparty o interfejs SATA III osiąga parametr IOPS na poziomie 50 000, a najszybsze dyski są w stanie przetwarzać nawet 100 000 operacji w sekundę. Dla porównania, dzisiejsze dyski talerzowe dedykowane użytkownikom domowym wykonają jedynie 100 operacji na sekundę.

Dyski oparte o interfejs PCI-e to najszybsze produkty dostępne dla konsumentów.

Analizując wszystkie te parametry należy pamiętać, że specyfikacje podawane przez producentów są możliwe do osiągnięcia w ściśle określonych warunkach, a zatem różne testy odwzorowują różne scenariusze pracy dysków. Niektóre dyski są w stanie utrzymać określony parametr przez dłuższy czas, podczas gdy inne osiągną daną prędkość tylko chwilowo. Bardziej wymagający użytkownicy powinni więc – porównując ze sobą kilka dysków – zwrócić uwagę na metodologię ich testowania i porównywać wyniki testów przeprowadzonych w tych samych programach.

NIEZAWODNOŚĆ I WYTRZYMAŁOŚĆ SSD

Przejdźmy teraz do niezawodności, która jest szczególnie istotna dla osób przetwarzających duże ilości plików lub przechowujących istotne dane. Żywotność  dysku, dla wielu użytkowników najważniejsza, określana jest tajemniczo brzmiącymi parametrami TBW i MTBF i bezpośrednio wynika z rodzaju użytego komponentu NAND flash. Najpopularniejszymi w tej chwili komponentami używanymi w SSD są te wykonane w technologii TLC (Triple-Level-Cell) oraz MLC (Multi-Level-Cell). Komponenty TLC oferują wydajność i niezawodność, która powinna być wystarczająca dla przeciętnego użytkownika. Bardziej wymagający użytkownicy, oczekujący od swojego SSD wyższej stabilności i komfortu pracy, powinni skupić się na dyskach w technologii MLC, oferującej większą wydajność i niezawodność.

Powróćmy teraz do skrótów: parametr TBW (Total Bytes Written) określa żywotność dysku wyrażoną w gigabajtach. Ilość zapisywanych przez użytkowników danych w trakcie dnia jest bardzo zróżnicowana i może wahać się w zakresie od kilkuset megabajtów do kilkudziesięciu gigabajtów. Parametr TBW dla dysków opartych o pamięci TLC powinien być wystarczający dla przeciętnych użytkowników nawet długo po okresie trwania gwarancji, który dla tych produktów wynosi zazwyczaj 3 lata. Dyski oparte o pamięci MLC posiadają parametr TBW często znacznie przewyższający wymagania przeciętnych użytkowników. Ich producenci często zapewniają swoim użytkownikom 5-letnią gwarancję, dając im jednocześnie pewność, że dysk ten będzie dział zdecydowanie dłużej. Porównując ofertę poszczególnych producentów należy mieć też na uwadze, że wielu z nich ogranicza okres gwarancyjny także parametrem TBW. Oznacza to, że gwarancja nie jest uznawana, jeżeli użytkownik przekroczy określoną w warunkach ilość zapisanych danych, nawet jeśli ogólny okres gwarancyjny jeszcze nie minął.

Z kolei parametr MTBF (Mean Time Between Failures) mierzony w godzinach oznacza „średni czas między awariami”. O ile wartości wyrażonych tym parametrem nie należy odczytywać dosłownie, na pewno pomoże on określić, jak długo dysk powinien służyć nam bezawaryjnie.

Przedstawienie parametru TBW w czasie na podstawie przykładowych SSD dostępnych na rynku.

JAKI DYSK WYBRAĆ?

Mając na uwadze mnogość parametrów, zakup SSD może być ciężkim orzechem do zgryzienia. Poniższe zasady mają na celu pomoc niezdecydowanym lub nowym, potencjalnym użytkownikom SSD podjąć właściwą decyzję:

  1. Zwróć uwagę na interfejs swojego komputera. Jeżeli jest to SATA I lub SATA II, prędkość dysku będzie ograniczona do standardu złącza, które posiadasz. Jednak niezależnie od złącza odczujesz ogromny komfort pracy i wzrost wydajności Twojego komputera.
  2. Pamiętaj o zakupie SSD z wkładką dystansującą. Ten z pozoru błahy element może sprawić, że dysk będzie zdecydowanie lepiej osadzony w Twoim komputerze, przez co Twoje dane będą bezpieczniejsze.
  3. Montaż dysku 2,5” w komputerze stacjonarnym może wymagać dodatkowych adapterów do formatu 3,5”, w którym produkowane były kiedyś masowo dyski twarde. Większość nowych obudów komputerowych jest już dostosowana do formatu 2,5” bez dodatkowych adapterów.
  4. Jeżeli zależy Ci na maksymalnej wydajności, porównując ze sobą kilka dysków zwróć uwagę na metodologię testowania.
  5. Jeżeli zależy Ci na większej niezawodności, wybieraj dyski oparte o pamięć MLC.
  6. Zwróć uwagę na warunki gwarancyjne i czy to, producent ogranicza je parametrem TBW.